Geld en goed

Wie in de afgelopen week ook maar één keer naar een journaal heeft gekeken, heeft het wel meegekregen: Boem! Daar ging weer een grote bank.
De oorzaken van de financiële crisis, en het verband met de veel grotere energie- en ecologie-crises, zijn complex en uitgebreid en ik zal er niet te veel op ingaan; dit blog richt zich immers op het opbouwen van je duurzame bestaan, vanaf de grond, en niet op de ijle hoogten van de internationale politiek en economie.
Zelf heb ik een spaarrekening bij de SNS-bank. Of liever gezegd, bij een van haar dochterondernemingen, de ASN. De ASN is een van de twee kleine, duurzame banken die Nederland rijk is. Hierbij moet worden aangetekend dat de ASN, sinds de fusie tussen Reaal en SNS in 1997, strikt genomen niet echt klein is. En ook niet echt duurzaam. Het is het duurzame frontje van de SNS, één van de minder duurzame grote banken.
De andere kleine duurzame bank, Triodos, is wél echt klein. Daar heb ik ook geld weggezet, maar dat levert helaas een fors lagere rente op.
Enkele jaren geleden vroeg ik bij de Triodos bank waarom hun rente zoveel lager was (een half procentpunt, wat op 2 procent nog best een hoop verschil maakt). Het antwoord was, voor een financiële leek als ik, verrassend: "SNS verkeert in zwaar weer, meneer, die moeten meer geld ophalen om aan de nieuwe regels te voldoen."
Het rentepercentage was dus niet alleen afhankelijk van de rendementen die de bank met mijn geld maakte, maar ook van de urgentie van de kapitaalbehoefte van de bank!
Het is een vreemde wereld.
Nu moet ik opeens denken aan een brief die ik afgelopen zomer ontving. De precieze strekking weet ik niet meer, maar het ging over mijn beleggingen in tropisch hardhout via de firma Goodwood. Die waren min of meer waardeloos geworden.
Gelukkig heb ik nooit belegd in Goodwood.
Wel heb ik een tijdlang gezocht naar een pensioenvoorziening en een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Moet je zelf regelen, als kleine zelfstandige. Ik wilde e.e.a. op zo duurzaam mogelijke wijze regelen en ging op zoek naar een 'groene' financieel adviseur. Die vond ik, maar de beste man had eigenlijk maar één product in de aanbieding en dat was: beleggen in Goodwood. Dat leverde goed geld op, er zaten zelfs garanties bij dus er kon niks misgaan, de rendementen waren hoog...
Gelukkig heb ik verstandige vrienden, die mij uitlegden (op de toon waarop je een driejarige toespreekt) dat garanties op hoge rendementen niet bestaan. Let op, zei mijn vriend: grote banken hebben grote en hoogopgeleide, gespecialiseerde afdelingen die de hele dag bezig zijn met het analyseren van risico's. Als die een belegging vinden waarmee je zonder risico een hoog rendement kunt halen, dan blijft die belegging niet lang beschikbaar voor de gewone consument.
Dus. Als jij, als consument, een hoog rendement kunt halen, dan weet je dat het risico groot is.
Kun je beter niet doen.
Ik ga er nog altijd van uit dat mijn adviseur goede bedoelingen had. Net als de firma Goodwood. Want er zíjn hardhoutplantages aangelegd, en herbossing ís ontzettend belangrijk.
Maar hoge rendementen halen op een duurzame manier, dat gáát gewoon niet.
Het meeste geld wordt verdiend met projecten als wapenhandel en illegale houtkap.
Het állermeeste geld wordt verdiend met drugs en mensenhandel.
Het minste wordt verdiend met leningen aan arme keuterboertjes, gecertificeerde bosbouw, biologische landbouw en noem het allemaal maar op.
Wie moreel wil handelen, moet zich verzoenen met lage verdiensten.

Geen enkele spaarrekening levert ook maar half zoveel op als mijn hypotheek me kost.
Drie keer raden wat ik met mijn spaargeld doe.

Het sperziebonenseizoen.

Ik probeer zo veel mogelijk van mijn voedsel te kopen bij de Natuurwinkel. Als ik zeg 'zo veel mogelijk' dan bedoel ik eigenlijk dat ik de de grens trek bij 'schreeuwend duur'. De Natuurwinkel (ik gebruik deze naam even voor alle Natuurwinkels, Ekoplaza's, Gimsels en welke merken je verder allemaal hebt op dit gebied - de verschillen zijn verwaarloosbaar) biedt, zoals u weet, eerlijk voedsel voor een eerlijke prijs. Helaas is die eerlijke prijs zodanig dat iemand die elke dag, bijvoorbeeld, sperzieboontjes eet binnen een jaar moet overstappen naar een andere leverancier. Namelijk de Voedselbank.
Het is een wonderlijke toestand, dat met die sperzieboontjes.
In de Natuurwinkel kun je meestal gemakkelijk zien welke groenten in welk seizoen groeien. Als de courgettes betaalbaar zijn, is het courgetteseizoen. Is de boerenkool betaalbaar, dan is het boerenkoolseizoen.
Hallo, Natuurwinkel! Wanneer is dat stomme sperziebonenseizoen nou eigenlijk? Die krengen zijn het hele jaar door krankzinnig duur.
Voor de meeste groenten geldt bij ons in huis: zijn ze in het seizoen, dan halen we ze bij de Natuurwinkel. Zo niet, dan zijn er twee opties.
Optie 1: ik doe de boodschappen en we eten gewoon iets anders.
Optie 2: mijn lief doet de boodschappen en we eten de onseizoenelijke groente wel, maar die komt gewoon van de Supermarkt.
Meestal doe ik de boodschappen, dus sperzieboontjes eten wij bijna nooit. En dat is jammer, ivm voedzaam en smakelijk.
Bieten eten wij het hele jaar door, want afgaande op de prijs zijn die dingen altijd in het seizoen. In het courgetteseizoen zijn de bietjes goedkoper dan de courgettes. In het pompoenseizoen verslaan ze de pompoenen met gemak en in het boerenkoolseizoen laten ze fluitend de boerenkool achter zich. Staand voor het groentenschap krijg ik soms visioenen van een boer die ontspannen langs de velden kuiert, terwijl er tientallen, honderden bieten op eigen kracht vanuit de grond boenkerdeboenk in zijn kruiwagen springen.
Vreemd genoeg is het in de Supermarkt het het hele jaar sperziebonenseizoen.
Als je ze bij de Super het hele jaar kunt krijgen voor nog geen € 3 de kilo, terwijl ze bij de Natuurwinkel zelden onder de € 8 duiken, dan weet je dat er iets mis is. Iemand hier (ik kijk naar jou, Super) biedt ze niet aan voor een eerlijke prijs.
Wat zou er mis zijn, met die boontjes van de Super?
Zijn ze ongezond? Kennelijk niet: biologisch voedsel is even gezond als agro-tech voedsel, zo leerde ons onlangs een baanbrekend rapport van de universiteit van Stanford. Drie jaar geleden was er ook al een baanbrekend rapport met precies dezelfde conclusie, en zeven jaar daarvoor ook, geloof ik. Men blijft maar baanbrekend concluderen: in biologisch voedsel zitten niet meer mineralen en vitaminen en vezels etc. dan in agro-tech. Kennelijk vindt men dat belangrijk. Biologisch voedsel bevat, zo blijkt ook steeds weer, minder landbouwgif en multiresistente bacteriën dan agro-tech. Kennelijk minder belangrijk. Biologisch voedsel put de bodem niet uit en is onafhankelijk van niet-hernieuwbare bronnen; dat heeft weliswaar niks met gezondheid te maken, maar wie zegt dat gezondheid het enige is waar je keuze van af mag hangen?
Wat is er mis met die onmogelijke sperzieboontjes? Afgezien van de niet-hernieuwbare kunstmest, de uitgeputte bodem en het landbouwgif (Oh ja, en het verbruik van kerosine - uw boontje wordt ingevlogen uit Egypte)?
Een tipje van de sluier werd deze week opgelicht doordat 's lands grootste Supermarkt een brief stuurde aan al zijn leveranciers: ze hadden besloten al hun leveranciers botweg 2% minder te gaan betalen voor hun producten. Pech voor de producenten. Als de prijs lager is dan in de Natuurwinkel, kun je ervan uitgaan dat er ergens iemand genaaid wordt. Een boer, een vervoerder, de kinderen die straks van dat kapot gemeste land moeten leven... En als de prijzen zo krankzinnig laag zijn als van de Super-boontjes, dan kun je er zeker van zijn dat vrijwel iedereen genaaid wordt. En hard ook.

Ik verbouw dit jaar mijn eigen sperzieboontjes. Niet alleen weet ik nu eindelijk wat het sperziebonen-seizoen is (augustus en begin september), ik bespaar geld, en krijg geen landbouwgiffen binnen. Maar die Egyptische boer dan? Die verdient nu helemaal niks aan zijn boontjes!
Nou, dan eet-ie ze toch lekker zelf op? Of hij verkoopt ze aan zijn mede-Egyptenaren. Of hij rukt ze uit en zaait tarwe in.
De Arabische Lente, laten we dat niet vergeten, begon met rellen over de voedselprijzen. Als ze daar te weinig te eten hebben, waarom moeten ze dan die krankzinnige boontjes voor ons verbouwen? Want boontjes, ook dat leer je helaas als je ze zelf verbouwt, leveren een bedroevend lage opbrengst per vierkante meter. (hier mag u een mild-bedroefde zucht achter denken)


PS. mijn spellchecker kent niet de woorden courgetteseizoen of sperziebonenseizoen, maar wel 'boerenkoolseizoen'. Seriously, WTF? Zoals dat tegenwoordig heet.